Over ons
Over Ons, of misschien beter: Over jullie
Het Verdrag van Salland is een project van Salland, een initiatief waarbij het gaat over de Sallander, een uitnodiging aan iedereen die zich met Salland verbonden voelt.
Het Verdrag van Salland gaat over jullie. Over de mensen die hier leven, werken, zijn neergestreken of geworteld zijn. Over iedereen die in Salland iets herkent van zichzelf – in het landschap, in de taal, in gewoontes, in manieren van doen.
In Salland hoor je vaak: “Woar kom ie weg?”
Een vraag die meer is dan nieuwsgierigheid. Je noemt je dorp, je buurtschap, soms je land. En soms hoor je: “Ik bin d’r één van die van die van de…” Een keten van plekken en mensen. Een zachte manier om te zeggen: ik hoor ergens bij.
Die streekidentiteit zit niet alleen in kaarten of geschiedenisboeken. Ze leeft in dialect, in rituelen rond oogst en afscheid, in noaberschap, in nuchterheid en bescheiden trots. In de verbondenheid met de grond. In wat van mond tot mond is doorgegeven. In wat vaak niet is opgeschreven, maar wel onthouden.
En als er één drager is waarin al die lagen samenkomen, dan zijn het verhalen.
Verhalen van boeren en nieuwkomers.
Van jongeren en ouderen.
Van mensen die hier hun leven lang wonen en mensen die hier pas zijn begonnen.
Verhalen die iets zeggen over wie we waren, wie we zijn en wie we aan het worden zijn.
Die verhalen willen we niet verzamelen om ze in een archief te leggen. We willen ze laten klinken. Delen. Doorgeven. Zodat ze weer onderdeel worden van het levende Salland.
De Sallandse Proatstok
Daarom trekken we door de streek met de Sallandse Proatstok.
Een staf die voortkomt uit oude tradities van kringgesprekken en rituele bijeenkomsten. Wie de stok vasthoudt, spreekt. De anderen luisteren. Daarna wordt zij doorgegeven. De stok brengt rust, ritme en aandacht. Ze maakt ruimte. En ze bewaakt die.
Aan de stok knopen we linten. Elk lint staat voor een verhaal dat is gedeeld. Zo wordt de proatstok gaandeweg drager van herinneringen. Een groeiend geheugen van Salland.
We zoeken plekken die geladen zijn met betekenis: oude boerderijen, kerken, kruispunten, bosranden, kerkhoven, dijken, water. Soms een schaapskooi. Soms een erf. Soms een plek waarvan niemand meer precies weet waarom die zo voelt, maar waar iets in de grond lijkt te fluisteren.
We zoeken niet naar ‘vertellers’, maar naar mensen. Mensen met ervaring. Met routines. Met een geschiedenis. Iemand die het land leest zonder boek. Iemand die het dorpshuis zag veranderen. Iemand die worstelt met het gevoel dat Salland verschuift. Iemand die hier wortel schoot vanuit een ander land.
We zoeken niet naar anekdotes, maar naar verhalen die wortel schieten.
Niet om vroeger te romantiseren, maar om te begrijpen.
Waarom deed men het zo? Wat zat daarachter? Wat werkte door? Wat werkt nog steeds?
Verhalen als ontmoeting
Een verhalenbijeenkomst is bij ons geen podium, maar een kring. Geen programma, maar een ceremonie in eenvoud. Met vuur of kaarslicht. Met stilte. Met muziek die herinnert aan hoe verhalen vroeger werden gedragen. Soms met lachen. Soms met schuren. Altijd met luisteren.
Symboliek helpt om verhalen uit het hoofd naar het hart te brengen. Een foto. Een voorwerp. Een lied. Iets dat iemand meebrengt. Dat maakt het tastbaar. Menselijk.
Verhalen mogen ook schuren. Niet om af te breken, maar om eerlijker te worden. Noaberschap kent ook grenzen. Tradities kennen ook pijn. Stiltes hebben ook een geschiedenis. Ook die horen bij Salland.
Ieders verhaal telt. In woorden, in een gedicht, in een gesprek, in beeld, in muziek. De vorm volgt de verteller, niet andersom.
Het Verdrag van Salland
Alles wat we verzamelen – verhalen, zinnen, beelden, herinneringen – brengen we samen op de deze site, Het Verdrag van Salland. Een symbolisch en krachtig pact.
Een verdrag waarin we de streek niet erkennen. Waarin we vastleggen wat ons draagt.
En waarin we de stem van Salland en álle Sallanders een plek geven. Stemmen uit het verleden, het heden, en stemmen waarvoor de toekomst belangrijk is.
We werken toe naar een Verdragraad met ambassadeurs per dorp en buurtschap. Mensen die de verhalen levend houden. We zoeken verbinding met historische kringen, heemkundeverenigingen, plaatselijk belang, scholen en culturele instellingen. Niet om iets over te nemen, maar om te verankeren wat er al is.
Eén keer per jaar vieren we het Verdrag met een Verdragsdag. Met verhalen, muziek, dialect, streeketen. Niet als evenement, maar als ontmoeting.
Waar dit werkelijk over gaat
Het Verdrag van Salland gaat uiteindelijk over streekidentiteit. Over zeggenschap. Over het hervinden van een eigen stem. Over een bedding waarin wijsheid weer mag klinken. Over vormen die verbinden.
We hopen dat mensen zich door deze bijeenkomsten meer verbonden voelen met elkaar én met hun omgeving. Dat verschillen minder scheiden en meer verdiepen. Dat luisteren weer een kracht wordt.
Als het Verdrag van Salland iets wil zijn, dan is het dit:
een plek waar identiteit mag klinken.
een ruimte waar ontmoeting gebeurt.
een infrastructuur van betekenis.
Daarom is dit geen “over ons”.
Dit is over jullie.
En over iedereen die zijn of haar verhaal wil toevoegen aan dat van Salland.
Mogen we jouw naam ook hieronder zetten als onderdeel van de Verdragsraad?
Hans Groote Schaarsberg (Hans van Bent van Wolger Jans)
Jan Leenhouts (Jan van Marianne van Gait van de Pannebakker)
Harrie Kiekebosch (Denne van Zus van Knöldert Mans)
Bert Hinnen
Jan en Mariet Overesch
Jolande Biljardt
Lieke Kiekebosch